• Română
  • Polski

Bukowińskie Spotkania 2010 – Bukowina w miniaturze

0

Bukowińskie Spotkania

Przed nami XXI Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny „Bukowińskie Spotkania” – wyjątkowe święto
muzyki, śpiewów, tańców i, co najważniejsze, czas poznawania sąsiada: Niemca, Ormianina, Polaka, Roma, Rumuna, Słowaka, Ukraińca, Węgra… Innego, ale jednak „swego”, „tutejszego”… Spotkania te stanowią wyjątkową okazję do odnowienia historycznego dialogu międzykulturowego, do zatarcia stereotypów i granic pomiędzy ludźmi i państwami. Innymi słowy: „Bukowińskie Spotkania” pomagają w jednoczeniu Europy – naszego wspólnego domu.

Bukowina zachwyca i budzi wyobraźnię swoimi krajobrazami – szmaragdowe góry i doliny, bystre modre potoki, bezkresne lasy i łąki „zbożem malowane” – jest godna pędzli najwybitniejszych malarzy i wierszy najsłynniejszych poetów. W nie mniejszym stopniu pobudza wyobraźnię krajobraz kulturowy tych ziem. Wieloetniczna kraina historyczna, położona pomiędzy Karpatami a środkowym Dniestrem, często jest określana jako „Szwajcaria Wschodu” lub „Europa w miniaturze”.
Życie wśród ludzi różnych narodowości i wyznań jest prawdziwą szkołą wzajemnego zrozumienia i poszanowania wartości sąsiadów – szkołą tolerancji, edukacją międzykulturową. Bukowina jest nie tyle regionem współistnienia kultur, ile terytorium współdziałania i przenikania się różnorodnych tradycji i języków.

Długotrwałe procesy nakładania się kultur wywarły istotny wpływ na kształt świadomości „Człowieka z Bukowiny”, tak zwanego „Homo Bucovinensis”.
Dzisiaj, w czasie globalizacji i procesów integracyjnych, coraz większe znaczenie ma przywiązanie do konkretnych terytoriów, będących nośnikiem pewnych wartości i sensów, tak zwanych małych ojczyzn. Drewniana chata i pochylona stodoła, głęboka studnia i wiodąca do niej ścieżka zarośnięta makami, wysoki buk i pachnące kopy siana na tle burzliwych fal Prutu, Czeremoszu czy Seretu – to właśnie jest twoja ojczyzna, jak pisze Adam Mickiewicz „kraj lat dziecinnych”. Ale i krzyże na malowanych klasztorach, i gwiazdy Dawida na starych synagogach też tworzą obraz twojej małej ojczyzny, gdzie bawiłeś się na podwórku z małymi Ukraińcami, Rumunami, Niemcami… Przecież bez brody Lipowanina czy pejsów Żyda to by już nie była Bukowina…

Bukowińskie Spotkania

Po skomplikowanych zmianach i transformacjach wieku XX dawna Bukowina zaczyna mieć swoją własną prehistorię i historię, własnych bohaterów, własne legendy i podania, własne symbole i znaki dostępne tylko „tutejszym”, wtajemniczonym, a niezrozumiałe dla „obcych”. Pomimo wszystkich niuansów geopolitycznych Bukowińczyk jest człowiekiem otwartego pogranicza, ponieważ na co dzień ma do czynienia z kulturą swego sąsiada i przez to jest poddawany edukacji międzykulturowej.

Dlatego, wychowany na tradycjach dobrosąsiedztwa i tolerancji, łatwo zdoła przekształcić antynomię swój – obcy na swój – inny, nadając jej neutralny czy nawet pozytywny sens. Tylko człowiek ogranicza potraktuje odmienność i inność nie w kategoriach zagrożeń, wrogości czy nienormalności, a jako oczarowujące i stymulujące do poznawania cechy swego „innego” sąsiada.

Bukowińskie Spotkania

Kwintesencja „bukowińskości” szczególnie uwidacznia się podczas Międzynarodowego Festiwalu Folklorystycznego „Bukowińskie Spotkania”. Są to spotkania bez granic, ponieważ mimo różnic językowych i kulturowych, ich uczestnicy integrują się w jedyną rodzinę bukowińską, którą łączy przynależność do wspólnego terytorium, historii, tradycji i kultury. „Bukowińskie Spotkania” zaszczepiają tolerancję, uczą wyrozumiałości i otwartości na wpływy innych kultur oraz pobudzają do poznawania się nawzajem.

Niewątpliwie organizatorzy tej imprezy, na czele z dyrektorem festiwalu Zbigniewem Kowalskim, pragną (i im to się udaje!) odtworzyć klimaty i sytuację kulturową dawnej, wieloetnicznej Bukowiny. Żadna kultura tu nie dominuje, odwrotnie, współdziałając z innymi, stwarza organiczny obraz etnokulturowy regionu. Uczestnicy „Bukowińskich Spotkań”, wyjeżdżając za granicę i zanurzając się w atmosferę tego wieloetnicznego kraju buków, zapominają o pewnych stereotypach i uprzedzeniach oraz na nowo odczytują kody, zawarte w kulturze sąsiadów, mieszkających od wielu lat obok.

Jest to okazja do swobodnego czerpania z głębokich prawd tkwiących w różnorakich językach, kulturach i tradycjach oraz możliwość nawiązywania międzykulturowego kontaktu dialogowego, który zakłada wzajemny szacunek partnerów i, co więcej, poczucie własnej godności każdego z uczestników twórczej wymiany.

Bukowińskie Spotkania

Organizatorzy podkreślają, że festiwalowy czas, wypełniony pieśnią i tańcem, żywym i barwnym folklorem oraz niepowtarzalnymi spotkaniami, to także dobry moment do refleksji nad wartościami kształtującymi wspólne dzieje bukowińskich narodowości. Festiwale bukowińskie są prezentacją ponadnarodowego systemu wartości Bukowiny, przejawiającego się w zrozumieniu, poszanowaniu i tolerancji we wzajemnym współżyciu grup narodowych i etnicznych.

„Bukowińskie Spotkania” są imprezą głęboko przemyślaną. Ciągłość kulturowa, w jej wielokulturowym i ponadnarodowym wymiarze, jest zapewniana poprzez kontakty między pokoleniami. Przecież barwny korowód jastrowiecki składa się z zespołów z różnych krajów i ludzi w różnym wieku. Właśnie tu łączy się przestrzeń i czas, doświadczona mądrość i naiwna młodość, żywa pamięć historii i nieskuszony życiem rozum młodzieńca. Pilnie strzeżona pamięć starszych staje się nabytkiem podrastającego pokolenia. Doświadczenia osobiste i historyczne mocno tkwią w świadomości naszych ojców i dziadków i w ten czy inny sposób przekazywane są młodej generacji, która odczuwa potrzebę identyfikacji z pewną wspólnotą, chociażby lokalną czy regionalną. Dlatego „Bukowińskie Spotkania” dają unikalną szansę wyeksponowania najważniejszych wartości dawnego społeczeństwa ziemi bukowińskiej: wyrozumiałości i tolerancji, które warto i trzeba wykorzystać w edukacji iędzykulturowej
młodych Europejczyków. Są to fundamentalne wartości ponadnarodowe i ponadregionalne.

Bukowińskie Spotkania

Od pierwszych „Spotkań” upłynęło ponad dwadzieścia lat. Dzięki zapałowi Zbigniewa Kowalskiego „Bukowińskie Spotkania” zyskały rangę międzynarodową i obecnie odbywają się w pięciu krajach, zamieszkałych przez Bukowińczyków. Polskie Jastrowie i Piła, rumuński Câmpulung Moldovenesc, węgierski Bonyhád, słowackie Turčianske Teplice i ukraińskie Czerniowce gościnnie przyjmują uczestników Festiwalu, podziwiając kulturę „innych”, ale jednocześnie bliskich narodów, które łączą tradycje współbycia na ziemi przodków.

W Polsce dziennikarze podkreślają, że Bukowińczycy, żyjąc w małych społecznościach lokalnych, często
są mniejszością w krajach swojego zamieszkania. Na festiwalu poprzez integrację z innymi mieszkańcami Bukowiny mają oni możliwość utwierdzenia się w przekonaniu o własnej odrębności i umocnienia poczucia związku z własną kulturą, a także kulturą wieloetnicznej Bukowiny.

Po „Bukowińskich Spotkaniach”, które po raz pierwszy w 2008 roku zagościły na Słowacji, w lokalnej gazecie „Turčianske Noviny – My” dziennikarze spróbowali przybliżyć czytelnikom tę karpacką ziemię i ducha festiwalu pisząc: „ Bukowina jest krainą, w której mieszkali i mieszkają przedstawiciele różnych narodowości, mówiąc w różnych językach – rozumieją się nawzajem i potrafią zachować własne tradycje. Jest to niepowtarzalny, przez stulecia otwarty na wpływy wielokulturowy region, gdzie ludzie przyzwyczaili się do różnorodności językowo-kulturowej. Prezentacje sceniczne są tylko stroną zewnętrzną festiwalu, który jest przede wszystkim spotkaniem ludzi, związanych z kulturą Bukowiny”.

Ukraińscy widzowie dopatrują się w „Bukowińskich Spotkaniach” nie tylko prezentacji folkloru wieloetnicznej kultury, lecz przede wszystkim próby zaszczepienia młodemu pokoleniu ducha wielokulturowej Bukowiny, aby poprzez tę imprezę umieli docenić wartości zjednoczonej Europy.

Bukowińskie Spotkania Bukowińskie Spotkania

Również mieszkańcy i władze miast partnerskich w Rumunii i na Węgrzech doceniają znaczenie festiwalu, propagującego Bukowinę, zwłaszcza wśród ludzi młodych, jako przykładu możliwości porozumienia i współpracy przy jednoczesnym poszanowaniu i zachowaniu własnej tożsamości kulturowej. Dzięki pomysłodawcom i organizatorom „Bukowińskie Spotkania” stały się znaczącym wielonarodowym wydarzeniem kulturalno-edukacyjnym. Jeżeli niektórzy mówią o tej ziemi jako „Europie w miniaturze”, to pozwolę sobie na parafrazę: „Bukowińskie Spotkania”, odbywające się w różnych krajach, są „Bukowiną w miniaturze”. Jestem pewien, że XXI „Bukowińskie Spotkania” będą dalej umożliwiały utrzymanie więzi duchowej, kontaktów partnerskich i przyczynią się do zawierania prawdziwych przyjaźni międzyludzkich.

Lech Suchomłynow
Wstęp do Katalogu XXI Międzynarodowego
Festiwalu „Bukowińskie Spotakania”.

****************************************************

Rozpoczęły się już przygotowania do kolejnych „Bukowińskich Spotkań”, choć pozostało jeszcze kilka
miesięcy do ich pierwszego etapu w Jastrowiu.
W dniach 21-24 stycznia w słowackich Turčianskich Teplicach spotkały się delegacje z wszystkich 5 krajów, w których odbywają się poszczególne etapy, w celu ustalenia szczegółów organizacyjnych XXI edycji Międzynarodowego Festiwalu Folklorystycznego „Bukowińskie Spotkania” oraz podpisania protokołu. W piątek 22 stycznia odbyło się spotkanie robocze, podczas którego przedyskutowano regulamin festiwalu i ustalono liczbę uczestników z poszczególnych krajów. Następnego dnia natomiast protokół dotyczący organizacji „Bukowińskich Spotkań” podpisali: Ryszard Sikora – burmistrz Jastrowia w imieniu strony polskiej, Gabriel Constantin Şerban – burmistrz Câmpulung Moldovenesc ze strony rumuńskiej, Potápi Árpád János – prezes związk szeklerów bukowińskich z Bonihád na Węgrzech, Michał Sygut – burmistrz Turčianskich Teplic na Słowacji oraz reprezentująca stronę ukraińską Inna Onacka – zastępca burmistrza Czerniowiec. Na zakończenie uczestnicy spotkania mieli okazję obejrzeć występ zespołu „Slnovrat” z Turčianskich Teplic, który zaprezentował bogactwo słowackich pieśni, tańców i obyczajów ludowych.

****************************************************

W dniach 18-19 lutego natomiast pomysłodawca i dyrektor festiwalu „Bukowińskie Spotkania” Zbigniew Kowalski przebywał w Suczawie, aby spotkać się z organizatorami rumuńskiej edycji i ustalić szczegóły związane z przebiegiem festiwalu. Zbigniew Kowalski spotkał się z marszałkiem województwa Suczawa Gheorghe Fluturem, który między innymi pogratulował dyrektorowi festiwalu pomysłu oraz późniejszego rozwoju przedsięwzięcia oraz zaproponował rozszerzenie sfery działania (na przykład o prezentację bukowińskiej kuchni, wystawy z możliwością zakupu wyrobów rzemieślniczych, włączenie
przedsięwzięcia „Drumul lemnului” – „Szlakiem drewna”). Zbigniew Kowalski natomiast poruszył temat
sympozjów naukowych o tematyce bukowińskiej, które w innych krajach odbywają się w ramach festiwalu, co zostało przez stronę rumuńską przyjęte pozytywnie. Zaproponowano także zaproszenie znamienitych Bukowińczyków z całego świata w celu promowania wizerunku.

Zbigniew Kowalski spotkał się również z osobami odpowiedzialnymi za kulturę w województwie Suczawa: dyrektorem Centrum Kulturalnego „Bukowina” Vasile Ursache, szefem sekcji zachowania i promocji kultury ludowej Călinem Brătianu oraz Gabrielem C. Şerbanem – burmistrzem Câmpulung Moldovenesc – gospodarzem drugiego etapu festiwalu w celu ustalenia zespołów z woj.
Suczawa, które wezmą udział w poszczególnych etapach.
Ostatnie spotkanie Zbigniew Kowalski odbył z kierownikami zespołów.

Tłumaczenie E. Wieruszewska-Calistru

Share.

Informujemy, iż Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” rozpoczyna realizację II etapu „Programu stypendialnego PLus – AKTYWNY STUDENT” adresowanego do osób polskiego pochodzenia studiujących za granicą.

Niniejszym, Fundacja rozpoczyna nabór wniosków stypendialnych na semestr jesienny roku akademickiego 2019/2020, który będzie trwał od 28 sierpnia do 15 październ ika 2019 r.

https://pol.org.pl/zloz-wniosek-o-stypendium/